CB radio (ang. Citizens' Band - pasmo obywatelskie) - pasmo radiowe i urządzenia łączności (radiotelefony, anteny i osprzęt) pracujące w zakresie 27 MHz (długość fali 11 metrów). Połączenia o zasięgu kilkudziesięciu kilometrów, a także możliwe łączności przez odbicie fali od jonosfery na kilka tysięcy kilometrów (łączność DX).
W odróżnieniu od krótkofalarstwa użytkownikiem CB-radia może być każdy bez konieczności posiadania licencji krótkofalarskiej (nadawczej).
W Polsce do łączności w paśmie CB zostały przeznaczone częstotliwości od 26,960 MHz do 27,410 MHz. Jest to tzw. podstawowa czterdziestka, czyli 40 kanałów oddalonych od siebie co 10 kHz.
Na świecie stosuje się, oprócz podstawowej "czterdziestki", dodatkowe częstotliwości od 25,610 MHz aż do 28,750 MHz (częstotliwości powyżej 28,000 MHz są międzynarodowo przyznane krótkofalowcom i nie mogą być używane przez inne służby). Okalają one niejako podstawowe czterdzieści kanałów i w Polsce ich używanie jest nielegalne. Mimo to używa się ich przede wszystkim do dalekich łączności DX, głównie z modulacją SSB.
Pasma częstotliwości CB:
- A – 26,060 do 26,500 MHz
- B – 26,510 do 26,950 MHz
- C – 26,960 do 27,410 MHz (tylko ten zakres częstotliwości jest dopuszczony do użytkowania w Polsce)
- D – 27,410 do 27,850 MHz
- E – 27,860 do 27,990 MHz
Zasięg łączności:
W przypadku używania anten dachowych przez obie stacje za pomocą najprostszego nawet radia z podstawową czterdziestką i mocą 4 W zasięg wynosi ok 50-80 km. Zależy to od wysokości zainstalowanych anten, ich zestrojenia (SWR), odpowiedniej głośnej i wyrównanej tonacyjnie modulacji, czułości i selektywności odbiornika oraz poziomu zakłóceń.
Dla stacji mobilnych i anten zainstalowanymi na samochodach, zasięg łączności jest ok. dziesięciokrotnie mniejszy i wynosi (wartości orientacyjne):
- otwarta przestrzeń, warunki idealne - 10-20 km
- teren pozamiejski, przeciętne warunki - 6-8 km
- teren z niską i rzadką zabudową - 2-4 km
- teren miejski, zurbanizowany - ok. 2 km
Propagacja:
Są to odbicia fali od jonosfery zależne od pory dnia, czynników takich jak bieżąca aktywność słońca itp., które umożliwiają przeprowadzanie łączności dalekiego zasięgu, mierzonych nawet w tysiącach km, ze stacjami zagranicznymi, nawet z innych kontynentów. tzw. łączności DX.
Wielu ludzi fascynuje się właśnie takimi łącznościami i traktuje jako hobby. Zrzeszają się oni w kluby, z reguły używają jakiegoś umownego kanału (tzw. monitor klubowy). Organizują czasem zloty, spotkania, itp.
Jako potwierdzenie takich łączności stosuje się specjalne kartki wysyłane pocztą (karty QSL). Łączności te są prowadzone w języku angielskim, choć w zasadzie wystarczy znać tylko podstawy języka, by móc sie porozumiec z zagraniczną stacją.
Często podwyższone warunki propagacyjne utrudniają łączność lokalną, co jest rzeczą normalną w łączności CB.
Przeznaczenie poszczególnych kanałów:
Przyjęło się, że niektóre kanały mają swoje konkretne przeznaczenie. Kanał o numerze 9 służy do wzywania pomocy i nazywany jest kanałem ratunkowym. Kanał o numerze 14 zwyczajowo bywa określany mianem śmietnika, gdyż większość prostych urządzeń zdalnego sterowania zabawek oraz radiotelefonów dostępnych w sklepach zabawkowych i na targowiskach pracuje właśnie na tym kanale. Kanał o numerze 19 służy do komunikacji między pojazdami i jest nazwany kanałem drogowym. W większości miast, jest grupa osób, które pomagają w pokonaniu trudności związanych z pokonaniem nieznajomości ulic i lokalizacji różnych miejsc docelowych.
Na dużym obszarze Polski jako kanał wywoławczy, czyli kanał, na którym wywołuje się rozmówcę, a potem zmienia się częstotliwość w celu prowadzenia rozmowy, jest kanał 28 (aktualnie martwy, wyjątek stanowi Szczecin) - na niektórych obszarach kraju bywa także używany w tym celu kanał 15. Przyjęło się też, że kanał o numerze 2 wykorzystuje się do wzywania taksówek i łączności między nimi. Reszta kanałów jest używana w dowolnym celu, o ile oczywiście są one wolne i będziemy z nich korzystać pamiętając o podstawowych zasadach kultury słowa.
